• Гэрэл зурагууд

  • Скачать 29.03 Kb.


    Дата16.05.2017
    Размер29.03 Kb.

    Скачать 29.03 Kb.

    Эссэ «Сэнтэйхэн ажалаараа суутайхан нютагни»



    Аймаг Сэлэнгын һургуули В.Д.Ринчиновай нэрэмжэтэ Ноехоной дунда һургуули

    Эссэ

    «Сэнтэйхэн ажалаараа суутайхан нютагни»

    Солотойш даа, суутайш даа Ноехомни,

    Солошни холуур суурханхай!

    Дуутайш даа, зугаатайш даа нютагни,

    Дуушни сууряатан зэдэлэнхэй!

    Сэлдеэхэн Сэлэнгын цэнгэлиг буланда, цэнгүүхэн тоонтомни цэцэглэн байдаг. Олтирог шэнги түхэл шарайты, ондоохон юумэл даа түрэл нютагни. Ноехон - нангин сайхан нютагни.

    Минии түрэсэн нютаг юунээсчь үнты, сэнты. Ноехон хааны хажуугаар , намдуу аргаахан орсоно Хёлго мүрэн, тала дайда янза бүриин цэцэгүүдээр салбарна, тарган, тобир адуу мал талаа бүрхѳѳнэ. Манай нютагта чэхэны чэмэг, нюдэны хужар боломо гайхалты үзэгдэлнүүд, нангин шүтѳѳнэй газарнууд, нюуса шэдитэ булагууд олон даа. Нютагы зон анханайнгаа тоонтодо – хүйсѳѳрѳѳ холбооты нангин газартаа бэеэ жэгнэсэн мэтэ сүгэдэн шүтэн зальбаржа, насанынгаа замые засажа, эршэ хүсэ орожо, этигэн найдалаа бэхижүүлжэ ябадаг гээшэ.

    Yндэр хүсэл эрмэлзэлты хүбүүд, басагады хүйсэн дээрээ бѳѳмэйлсэн далижуулсан, Эхэ орондоо, Эхэ нютагтаа алба хэхыень уялгалан үндылгэсэн Ноёхон нютаг –гуламта сэлгеэхэн сэбшээгээрээ шэнэ үеые амарчалан, урданы сагы мүнхэлэн, ерээгүй сагы уряалан байсанаа, арюухан мэдэрэл түрүүлнэб.

    Буряад орондоо, Сэлэнгынгээ аймагта, түрэсэн тоонто нютагтаа ѳѳрынгѳѳ залирчагүй ехэ хубита оруулжа, зүрхэ сэдьхэлдэ мүнхэдѳѳ хадуугдан үлдэсэн, Ноёхон нютагаас уг гарбалты бэлигты хүбүүдэй нэгэн Нима Дугаржапович Бадмаев болоно.

    Нютагынгаа дунда сургуули дүүргэжэ, бүхы классаараа түрэл колхоздоо үлэжэ, ажалайнгаа намтар эхилсэн юм. Трактористаар ажаллаад, сэрэгы албанда мордосон байна. Эрэ хүнэй уялга дүүргээд, мэргэжэлээ дээшэлүүлхы хүдѳѳ ажахын дэээдэ сургуулиин механизациин факультедтэ ороо сэн. Дүүргээд нютагтаа бусажа, түрэл колхоздоо ажаллажа эхилбэ. Хүдэлжэ эхилхэдэнь, хамаг абьяс бэлигынь харагдаа бэлэй. Ажалдаа шэнэ олон аргануудые нэмтэрүүлэн оруулжа, баян дүй дүршэлты, бэлиг шадабаряа хэрэглэжэ, ажалаа урагшань ябуулаа. 1989 ондо колхозой түрүүлэгшээр сунгагдасан байна. Yнэн сэхэ хүтэлбэрилэгшэ, шанга эрилтэнүүдые ѳѳртѳѳшье, хүнүүдтэшье табидаг байгаа. Тэрэ үеѳѳр ХХ партсъездын нэрэмжэтэ колхоз аймаг ба республика соогоо ходо түрүү зэргэдэ ябаа юм. Хүдѳѳ ажахыда амжалта түйласны түлѳѳ «Буряад Республикын хүдѳѳ ажахын габьята хүдэлмэрилэгшэ» гэсэн нэрэ зэргэдэ хүртэсэн байна. Ажалша бэрхэ, эрмэлзэл ехэты, бэлиг шадабариты түрүүлэгшын ажал үндэрѳѳр цэгнэгдэжэ, Арадай Хуралай депутатаар сунгагдаа сэн.

    1994 ондо Президентын зарлигаар Сэлэнгын аймагы толгойлогшоор томилогдоо. 1995 оной сунгалтада түрүүлжэ, аймагы гулваа боложо сунгагдаа бэлэй. Хатуу сагы үеые аргагүй бэрхээр дабажа гарасан байна. Бэрхэшээлнүүды тудахада, гэдэргээ сухариха абари зангүй хадаа, олон юумэ мэдэхэ, сураха хэрэгты гэжэ бодоод, Россин менеджментын ба агробизнесэй академидэ Москва хотодо сураад, улаан дипломоор дүүргээ. Нима Дугаржапович Бадмаевай ударидалга доро хүдѳѳ ажахын шэнэдхэн хубилалта эхилээ. Олон ажал хүдэлмэри аймаг соомнай хэгдэнэ. Аймагынгаа ажабайдалы сайжаруулха арюун хэрэгтэ ача тусатыгаар ажаллана. Аймагы засаг түрын дэргэдэ Нима Дугаржапович олон жэл соо ажал ябуулсан байна.

    «Россиин эрдэм гэгээрэлэй эрхим хүдэлмэришэн» гэсэн үндэр нэрэдэ хүртэсэн байна. Буряад хүнэй бүхы сайн чанар чэнжэ манай нүхэртэ байгаа. Хододоо аймагынгаа, нютагынгаа арад зондо, ажабайдалда санаагаа хандуулжа ябадаг, нигүүлэсхы сэдьхэлты, зѳѳлэн, мэндэшэ, хүндэмүүшэ занты хүн сэн. Суг хүдэлдэг нүхэдтѳѳ аргагүй гамтыгаар хандадаг, хүндэ хатуурхаха гээшые мэдэхэгүй, ажал хүдэлмэридѳѳ хам бэеэ үгэһэн Нима Дугаржапович үнэхѳѳрѳѳ зоной хүн сэн. Богони наһатай байһанаа мэдэсэн юм шэнги, тоонто нютагайнгаа ургажа байсан үхибүүдтэ аргагүй гоё эрдэмэй гуламта бодхоогоо юм.



    Нима Дугаржапович нэгэ онсо табисууртай, энэ бүмбэрсэг дэлхэй дээрэ хүн боложо мүндэлѳѳд, бэеэ, ажабайдалаа хүнэй хэрэгтэ зорюулжа, иимэ ялас гэмэ мүр орхибо. Алдарта хүбүүны , найдамты нүхэры, буряад угсаатаны түрүү хүн байсан Нима Дугаржапович Бадмаевай нэрэ олон зоной зүрхэ сэдьхэлдэ мүнхэ.

    Гэрэл зурагууд










    Коьрта
    Контакты

        Главная страница


    Эссэ «Сэнтэйхэн ажалаараа суутайхан нютагни»

    Скачать 29.03 Kb.