страница5/29
Дата20.01.2019
Размер6.51 Mb.
ТипОбразовательная программа

Образовательная программа мбоу “Гимназия №40”


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29

Эсэрне уку Ьэм вйрэну

  • Татар халык авз ия<аты. Ж^ырлар турында тошенчэ. "Яшэ Республикам!" я;ыры. Кеше тормышында я^ырныц эЬэмияте.

  • Казан Кремле, Свембикэ манарасы Ьэм аларньщ архитектурасы. Кремль, Соембикэ манарасыныц архитектурасы турында мэгълумат биру.

  • Абдулла Эхмэт. Тормыш юлы Ьэм иж;аты. "¥ги кыз" иьесасы. Эсэрдэ халык экиятенец узенчэлеге, ж;анлы форма саклануы, андагы халыкчан образлылык, чиксез садэлек. Эсэр аша намуслылыкка, хезмэт союгэ, тырышлыкка Ьэм Ьонэрле булырга ойрэту.

  • Муса Ж^элил. Эдиинец тормыш юлы, иж;аты турында белешмэ. "Кызыл ромашка", "Чэчэклэр" шигырьлэре. Аларньщ язылу тарихы, эчтэлектэ кучерелмэ мэгьнэлэр. Батырлык турында мэкальлэр.

  • Муса Ж^элил исемендэге Татар опера Ьэм балет академиясе театры турында. Аньщ тозелу тарихы, театрда беренче булыи эшлэуче шэхеслэр.

  • Рестэм Яхин. Комиозиторныц тормыш юлы, ия^аты турында белешмэ. "Иитэшлэр" шигыре. Миллэтлэр арасындагы дуслыкны Туган илне сакларга эзер тору аша курсэту.

  • Ж^эудэт Фэйзи. Комиозиторныц тормышы, иж;аты. Татар музыка сэнгатендэ аньщ тоткан урыны. К.Такташньщ "Урман кызы" я^ырын тьщлау Ьэм ойрэну.

  • Габдрахман Эпсэлэмов. Язучы турында белешмэ. "Онытырлык тугел" хикэясе. Ананьщ баласына булган хислэре, хатын-кызларньщ батырлыгы.

  • ИбраЬим Гази. Эдиинец тормыш юлы Ьэм ия^аты. "Иолдызлы малай" хикэясе. Эсэрдэ сугышныц ачы фаж;игасе тасвирлану.

  • Халык артистлары Фуат Халитов Ьэм Шэукэт Биктимеров иж;атлары. Татар театры устерудэ аларньщ эшчэнлеге.

  • Зэки Нури. Шагыйрь турында белешмэ. "Яца шэЬэр" шигыре. Илдэге узгэрешлэр, аларньщ усеше.

  • Сибгат Хэким. Эдиинец тормыш юлы, иж;аты. "Язар очен илЬам эзли, дилэр" шигыре, "Бакчачылар" иоэмасы. Эсэрдэ тирэн лиризм, гадилек,сугышчан патриотизм.

  • Лэбибэ Ихсанова. Язучы турында белешмэ. "Лачын кызы", "Шомырт чэчэклэре ак кына" хикэялэре. Хатын-кызларньщ кыюлыгы, яшьлэр арасындагы дуслык Ьэм мэхэббэт.

  • Равил Фэйзуллин. Шагыйрь турында белешмэ. "Кумэч пешеручелэр я;ыры" шигыре. Игенчелэргэ хормэт, икмэкне кадерлэргэ ойрэту, Ьэр Ьонэрнец узенчэлеге турында фикер алышу.

  • Айдар Хэлим. "Казлар коткэндэ" шигъри повеете. Табигать куренешлэренец матурлыгы, туган якны ярату хислэре, лирик геройныц психологиясен ачу.

  • Радик Фэизов. "Э Ж^ирдэ тереклек бармы?" хикэясе. Фантастик хикэя турында тошенчэ.

  • Hyp Эхмэдиев. "Ана" хикэясе. Кешелэрдэ миЬербанлылык хислэре тэрбиялэу.

  • Милли киемнэр. Аларныц узенчэлеге, тарихныц торле чорларында костюмнарныц кече, эхлак тэртиплэре, кешенец яцалыкка Ьэм камиллеккэ омтылышы.

  • Милли традициялэр, орнаментлар.

  • Милли бэйрэмнэр. Сабантуй. Ятлау вчен эсэрлэр

М.Ж^элил. Кызыл ромашка. К.Такташ. Иитэшлэр. З.Нури. Яца шэЬэр. Л.Ихсанова. Лачын кыз (озекне укытучы сайлый). Р.Фэйзуллин. Кумэч пешеручелэр Щ)1ры. Н.Эхмэдиев. Ана.(езекне укытучы сайлый). Сейлэшу тематикасы

М.Ж^элилнец музей-квартирасында. Конэрле улмэс, Ьонэрсез кон курмэс. Батыр егет - ил курке. Ялкаулык - хурлык, тырышлык - зурлык. Иптэшлек, дуслык турында. Казаным - башкалам. Яраткан шогылем. Дэрестэн тыш уку



Х.Ж^элилова. Абыем турында. К.Такташ. Караборынныц дусты. Л.Ихсанова. Булэк. Шомырт чэчэклэкре ак кына. Г.Нэбиуллин. Урман заты. Фантастик повесть.


15



Образовательная программа МБОУ "Школа №132'


  1. нче сыйныф Эсэрлэрне уку Ьэм вйрэну

  • Халык авыз иж;аты. Табышмаклар. Табышмакларныц узенчэлеклэре. Халыкныц зирэклеге, тапкырлыгын чагылдыру.

  • Габдулла Тукай. Иж;аты турында белешмэ. "Исемдэ калганнар" эсэре. Шагыйрь балачагыныц бирелеше. "Туган авыл" шигыре, "Шурэле" поэмасы.Эсэрлэрдэ Туган якка мэхэббэтнец чагылышы, табигате. "Кичке азан" шигыре. Миллэтне берлэшергэ чакыру мэсьэлэлэре. "Татар яшьлэре" шигыре. Шагыйрьнец яшьлэргэ баглаган еметлэре, телэклэре.

  • Рссам Байназар Элменов. Иж;аты турында белешмэ. Эсэрлэре турында фикер алышу.

  • Композиторлар ЗаЬидулла Ярулин Ьэм Фэрит Яруллин. Иж;атлары турында белешмэ. Балет турында тешенчэ. Ф.Яруллин язган "Шурэле" балетыныц эчтэлеге.

  • Фатих Эмирхан. Ия^аты турында блешмэ. "Татар каЬарманы" хикэясе. Революция тээсирендэ барлыкка килгэн каЬарман исеме астында яшеренгэн кешелэрне тэнкыйтьлэу.

  • Мэж;ит Гафури. Тормыш юлы, иж;аты турында белешмэ. "Сарыкны кем ашаган?" мэсэле. Мэсэллэрнец жанр буларак узенчэлеге. "Татар байрагы" шигыре. Шигырь аша миллэт язмышын тасвирлау.

  • Галимж;ан ИбраЬимов. Иж;аты турында белешмэ. "Алмачуар" хикэясе. Хайваннарга карата миЬербанлылык хислэре тэрбиялэу.

  • Гадел Кутуй. Тормыш юлы, иж;аты турында белешмэ."Сагыну" нэсере. Сугыштагы кешенец кичерешлэрендэ Туган ил образы. Нэсер турында тешенчэ. "Рестэм маж;аралары" повеете. Эсэрдэге фантастик вакыйгалар, чынлык деньясы белэн хыял деньясыныц яраштырылып бирелуе.

  • Хэсэн Туфан. Шагыйрь турында белешэ. "Талантлы син Кеше туганым", "Киек казлар" шигырьлэре. Хислэрне кошларга бэйлэп ацлату. Кучерелмэ мэгънэсе турында тешенчэ.

  • Гази Кашапов. Язучы турында белешмэ. "Киек каз юлы" эсэре.

  • Зифа Басыйрова. }К;ырчы хакында белешмэ. Татар ж;ыры сэнгатенэ керткэн елеше.

  • Роза Хафизова. Тормыш юлы, иж;аты турында белешмэ. "Кашкарыйлар озын гомерле" эсэре. Тэрбиялэу мэсьэлэсе, хезмэт сеючэн балалар образлары тудырылуы.

  • ИбраЬим Салахов. Язучы турында белешмэ. "Ана тавышы" эсэре. Тоткыннарныц ана хэсерэтен уз фаж;игалэре кебек кичеруе.

  • Зыя Майсур. Ия^аты турында белешмэ. "Тацсылу" экияте. Тацсылуныц язмышына иптэш кызларыныц крашы, эсэрнец идеясе. Идея турында тешенчэ.

  • Эмирхан Еники. Язучы турында белешмэ. "Кем я^ырлады?", "Матурлык" хикэялэре. Ж^анлы образларныц бирелеше. Автор тарафыннан аларныц эчке деньясыныц куркэм, матур сыйфвтларыныц тасфирлануы. Эдэби эсэрлэрдэ психологизм.

  • Рафил Техфэтуллин. Иж;аты турында белешмэ. "Балам келуе" хикэясе. Эсэрдэ ата-ана бала хислэренец чагылышы. Язучыныц эйтергэ телэгэн фикере.

  • Гелшат Зэйнашева. Иж;аты турында белешмэ. "Туган Щ1рем - Татарстан" шигыре. Туган якны ярату хислэренец бирелеше.

  • Фэрит Иделле. "взелгэн узэклэр, саркылган йерэклэр"публицистик язмасы. Чит иллэрдэ яшэгэн миллэттэшлэребез язмышы.

  • Нэуруз бэйрэме.

Ятлау вчен эсэрлэр

Г.Тукай. Туган авыл. М.Гафури. Татар байрагы. Э.Еники. Матурлык (езекне укытучы узе сайлый)

.Г.Кутуй. Сагыну (езек). Г.Зэйнашева. Туган Щ1рем - Татарстан.

Сейлэшу тематикасы

Ватаным Татарстан.КаЬарман Мулланур Вахитов. Кешенец матурлыгы нэрсэдэ? Балет карагач. Ана -

беек исем. Республикада истэлекле урыннар.

Дэрестэн тыш уку

Г.Тукай. Мэсэллэр. Г.ИбраЬимов. Табигать балалары. Г.Кутуй. Рэссам. Г.Гобэй. Лэйсэн яцгыр.



Ф.Шэфигуллин. Бер малай, еч аргамак. Г.Кашапов. Киек каз юлы.

  1. нче сыйныф

Эсэрлэрне уку Ьэм вйрэну

  • Халык авыз иж;аты. Бэетлэр. Бэетлэрнец лиро-эпик жанр булуы. "Сак-Сок" бэете. Ике бала язмышыныц трагизмы, аныц фантастик сюжетка корылган булуы. "Сеембикэ бэете". Казан алыну вакыйгаларыныц сурэтлэнеше, Сеембикэ образыныц бирелеше.




16



Образовательная программа МБОУ "Школа №132'


  • Галиэсгар Камал. Драматург турында белешмэ. "Беренче театр" комедиясе. Эсэрдэ сурэтлэнгэн конфликтныц бирелеше. Комедия турында тешенчэ.

  • Татар театрыныц тарихы. Беренче театр труппалары Ьэм артистлары.

  • Сэхипж;амал Гыйззэтуллина-Волжская Ьэм Габдулла Кариев. Иж;атлары турында белешмэ. Аларныц театр сэнгатен устерудэге эшчэнлеге.

  • Гаяз Исхакый. Эдип турында тешенчэ. "Сеннэтче бабай" повеете. Эсэрдэ татар халкыныц гореф- гадэтлэре Ьэм йолаларыныц тасвирлануы.

  • Гомэр Бэширов. Ия^аты турында белешмэ. "Тугаи ягым - яшел бишек" повеете. Аида татар халкыныц гореф-гадэтлэре, табигать Ьэм кеше чагылышы. Повесть турында тешенчэ.

  • Кави Нэя<ми. Язучыныц тормыш юлы Ьэм начаты. "Мицлебикэ кодагыйныц кайгысы" эсэре. Татар авылындагы кешелэрнец куцелендэге узгэрешлэр. "Хэят апа" поэмасы. Поэмада сугыш елларында тылдагы халыкныц тормышы Ьэм хезмэте чагылышы.

  • Композитор Солтан Габэши -татар операсына нигез салучыларныц берсе. "Эшче" операсы. Опера турында тешенчэ.

  • Муса Ж^элил. Иж;аты турында белешмэ. "Ж^ырларым", "Бер угет", "Имэн", "Катыйльгэ" шигырьлэре. Батыр лык Ьэм хезмэт темаларыныц чагылышы. Эдэбиятта, музыкада, сынлы сэнгатьтэ Муса Ж^элил образы.

  • Куренекле я<ырчылар. Мэрьям Рахманкулова Ьэм Галия Кайбицкая иж;атлары турында белешмэ.

  • Рэссам Харис Якупов. "Хекем алдыннан" картинасы. Картинаныц язылу тарихы, айда }К;элил образыныц бирелеше.

  • Габдрахман Эпсэлэмов. Иж;аты турында белешмэ. "Ак чэчэклэр" романы. Сэламэтлек сагында торучы табибларныц уз эшлэренэ Ьэм кешелэргэ менэсэбэте.

  • Нэби Дэули. Язучы турында белешмэ. "Яшэу белэн улем арасында" повеете. Эсэрдэ тоткыннарныц яшэугэ омтылышын чагылдыру, фашизмныц явызлыгын фаш иту.

  • Шамил Рэкыйпов. Язучы турында белешмэ. "Чэчэклэр сейли белэ" повеете. Барый Шэвэлиевнец бала чагы, мэктэп еллары, яшьлеге. Аныц батыр булып формалашуы.

  • Атилла Расих. Язучы турында белешмэ. "Ишан оныгы" романы. Эсэрдэ авторныц авыр яшьлеге, аныц сэбэплэре.

  • Гариф Ахунов. Тормыш юлы, ия^аты. "Идел кызы" романы. Чорныц гаделсезлеген уз я^илкэсендэ татыган Габбас мулла язмышы.

  • Шэукэт Галиев. Иж;аты турында белешмэ. "Эткэйгэ хат " поэмасы. Беек Ватан сугышы чорында балалар язмышы.

  • Хэсэн Сарьян. "Эткэм Ьенэре" повеете. Кешенец куце л сафлыгы Ьэм аныц бэхете арасындагы бэйлэнеш. Намуслы хезмэт - кешенец затлылыгын раслаучы нигез.

  • Милли бэйрэмнэр, йолалар, гореф-гадэтлэр. Алар - халыкныц рухи байлыгы, халыкны миллэт итеп берлэштерэ торган асыл нигезлэрнец берсе."Каз емэсе" йоласы. Аны уткэру тэртибе.

Ятлау очен эсэрлэр

М.Ж^элил. Ж^ырларым. Имэн.Г.Бэширов. Тугаи ягым - яшел бишек. (езек).Ш.Галиев. Эткэйгэ хат

(езек).Н.Дэули. Яшэу белэн улем арасында (езек).

Сойлэшу тематикасы

Г.Камал исемендэге Татар дэулэт академия театры.Сии батырлыкны ничек ацлыйсыц? Тугаи ягым - яшел

бишек. Яраткан эсэрем. Кеше булу кыен тугел, кешелекле булу кыен. Татар халкыныц милли бэйрэмнэре.

Дэрестэн тыш уку

Н.Дэули. Яшэу белэн улем арасында. Г.Эпсэлэмов. Ак чэчэклэр. А.Расих. Ишан оныгы. Г.Бэширов.

Менэ сица мэ!

9 нчы сыйныф



Эсэрлэрне уку Ьэм ойрэну

  • Халык авыз иж;аты. Риваятьлэр Ьэм легендалар. Аларныц жанр узенчэлеклэре.

  • Шэриф Камал. Язучыныц тормыш юлы Ьэм иж;аты турында белешмэ. "Буранда" хикэясе. Аида кутэрелгэн мэсьэлэлэр, образлар бирелеше.

  • Хоснулла Вэлиулин. Композиторныц ия^аты турында белешмэ. "Акчарлаклар" Щ)1ры.

  • Гаяз исхакый. Татар драматургиясен устеругэ керткэн елеше."}К;ан Баевич" комедиясе. Эсэрнец идеясе Ьэм образлары.

  • Нади Такташ. Шагыйрьнец татар поэзиясендэ тоткан урыны. "Мокамай" шигыре. Лирик геройныц Мокамайга менэсэбэте.




17



Образовательная программа МБОУ "Школа №132'


  • Хэсэн Туфан. Иж;аты турында белешмэ. "Туган тел турында ж;ырлар", "Кайсыгызныц кулы ж;ылы?", "Кемнэр сез?" шигырьлэре. Аларныц темаларын билгелэу идеясен ачу.

  • Мирсэй Эмир. Язучыныц тормышы Ьэм иж;аты. "Агыйдел" повеете. Эеэрдэ 30 нчы еллар барышындагы тарихи вакыйгалар, табигать куренешенец бирелеше. Пейзаж, аньщ эЬэмияте.

  • 51^1рчы Фэхри Насретдинов. Аныц опера сэнгатен устерудэге эшчэнлеге.

  • Шамил Усманов. Язучыныц тормыш юлы Ьэм иж;аты хакында белешмэ. "Эптри агай хикэясе". Эсэрнец идеясе, теп герой образы.

  • Тая<и Гыйззэт. Тормыш юлы, ия^аты турында белешмэ. "Изге эманэт'драмасы. Эеэрдэ батырлык, уцай Ьэм тискэре образларныц бирелеше.

  • Атистлар Фатыйма Ильская Ьэм Гелсем Камская иж;атлары, аларныц театр сэнгатен устерудэге эшчэнлеклэре.

  • Шэриф Еникеев. Тормыш юлы, иж;аты. "Солтангэрэйнец язмышы" повеете. Тормыштагы авырлыкларны Щ1цэ алуныц эеэрдэ сурэтлэнеше.

  • Самат Шакир. Тормыш юлы Ьэм начаты. "Улемнэн кечлерэк" очеркы. Патриот шагыйрь Хэйретдин Меж;эй образы Ьэм аныц батырлыгы. Очерк турында тешенчэ.

  • Аяз Гыйлэя<ев. Тормыш юлы Ьэм ия^аты. "Ж^омга кон кич белэн" повеете. Бибинур эбинец изгелеге, шэфкатьлеге. Авторныц кешелэрдэ яхшылык сыйфатлары кими баруына борчылуы.

  • Илдар Юзеев. Тормыш юлы, иж;аты. "Таныш моцнар", "Гашыйклар тавы" эсэрлэре. Хезмэткэ намуслы караш, мэхэббэтнец кече, аца тугрылык, табигатьне саклау мэсьэлэлэре.

  • Эдуард Касыймов. Язучы турында белешмэ. "Гомер ике килми" повеете. Эеэрдэ хаксызга рэнж;етелгэн кешелэр язмышы.

  • Рэссам Лотфулла Фэттахов. Иж;аты турында белешмэ. "Игеннэр елгерде" картинасы. Аида сурэтлэнгэн вакыйгалар. Теслэрнец бирелеше.

  • Фэнис Яруллин. Иж;аты турында белешмэ. "Иц гузэл кеше икэнсез", "Ана", "}К;илкэннэр ж;илдэ сыпала" эсэрлэре. Укытучыга соклану хисенец, ананыц баласына булган олы мэхэббэтенец сурэтлэнуе. Автобиографик эсэрлэрнец узенчэлеге.

  • Миргазиян Юные. Тормыш юлы, ия^аты. "Шэмдэллэрдэ генэ утлар яна" повеете. Беек Ватан сугышы вакыйгаларыныц чагылышы, персонажларныц эчке кичерешлэре, татар халкыныц гореф- гадэтлэре, йолалары.

  • Эня<е Меэминова. Тормыш юлы, ия^аты. "Туган илем минем", "Икмэк" шигырлэре. Эсэрлэрнец теле, сэнгатьчэ эшлэнеше.

  • Наж;ар Нэж;ми. Тормыш юлы,иж;аты. "Татар теле" шигыре. Анда туган телнец бееклеге чагылдырылу.

  • Милли бэйрэмнэр. (ел фасыллары буенча) Корбан гаете. Мэчетлэр тарихыннан. Ятлау вчен эсэрлэр

К.Такташ. Мокамай.(езек). X.Туфан. Туган тел турында я^ырлар.М.Эмир. Агыйдел.Ф.Яруллин. Ана. 3.Меэминова. Икмэк.Н.Нэж;ми. Татар теле. Сейлэшу тематикасы

Казанда яшэгэн беек кешелэр. Икмэк - ил тоткасы. Тел тарихы - халык тарихы. Яшьлек табигать булэге. Батырлыкны сип ничек ацлыйсыц? Табигать Ьэм без. Дэрестэн тыш уку

Ш.Камал. Акчарлаклар. Г.Исхакый. Зелэйха. X.Туфан. Гузэл гамь А.Гыйлэя^ев. Кузгэ-куз. 3.Касыймов. Гомер ике килми. Ф.Яруллин. Яши белу.

Рус телендэ сыйлэшуче балаларга татар теле укыту нрограммасы

5-9 сыйныфлар

Ацлатма язуы

Мэгариф министрлыгы тарафыннан расланган "Татарстан мэктэплэрендэ татар телен дэулэт теле буларак укыту эчтэлегенэ талэплэр минимумы"нда эйтелгэнчэ, гомуми белем мэктэбендэ башлангыч сыйныфларда узлэштерелгэн белемнэр Ьэм сейлэм кунекмэлэре кицэйтелэ, камиллэштерелэ, алга таба устерелэ. Шунлыктан рус телендэ сейлэшуче балаларга татар теле буенча системалы фэнни белем биру, аларны ирекле аралашырга ейрэту, татар деньясы турында купкырлы мэгьлумат ж;иткеру теп максат итеп билгелэнэ.



Бу максатка ирешу вчен, тубэндэге бурычларны хэл иту сорала:

  1. Татар сейлэмен тыцлар ацларга кунектеру;

  2. Татар этикеты тэгъбирлэрен кертеп, бирелгэн ситуация буенча диалогик сейлэм оештырырга ейрэту;




18



Образовательная программа МБОУ "Школа №132'


  1. Программада курсэтелгэн лексик темалар буенча телдэн яки язмача монологик сейлэм булдыруга ирешу;

  2. Карай чыгу, танышу, ейрэну, эзлэну максаты белэн уку терлэрен кулланып, терле жанрдагы текстларны ацлап уку кунекмэлэрен устеру;

  3. Тэкъдим ителгэн текстларны яттан ейрэну;

  4. Фразеологик берэмлеклэрнец, мэкальлэрнец рус эквивалентын табарга Ьэм чагыштырырга ейрэту;

  5. Татар телендэге сейлэмне фонетик, лексик, грамматик яктан дерес тезергэ кунектеру;

  6. Татар халкыныц фэн, мэгариф, сэнгать, мэдэният елкэсендэге казанышлары , куренекле шэхеслэре белэн таныштыруны дэвам иту;

  7. Халыкларньщ узара ацлашып, тату яшэвенэ омтылыш тэрбиялэу.

Санап чыккан бурычларны хэл иту нэтиж;эсендэ гомуми белем биру мэктэбендэ укучы балалар тел (лингвистик) Ьэм свйлэм(коммуникатив)компетенциясенэ ия булырга, ягъни белемнэрен Ьэм кунекмэлэрне терле аралашу ситуациялэрендэ кулланырга тиешлэр.

Татар телен дэулэт теле буларак укыту принциплары , методлары, эчтэлеге "Рус телендэ сейлэшуче балаларга башлангыч сыйныфларда татар телен укыту программасы"нда тегэл билгелэнгэн. Гомуми урта (тулы) белем мэктэбендэ дэ укытучы шуларга нигезлэнеп эш итэргэ, телгэ ейрэтуне гамэли эшчэнлеккэ юнэлтеп, коммуникатив нигездэ оештырырга тиеш.

Гомуми белем мэктэбендэ укучыларга татар теленец фонетик, интонацион-просодик, лексик, грмматик катламнары турында теп мэгълумат бирелэ.

Укучыларда фонетик кунекмэлэр булдыру очен тубэндэгелэргэ игьтибар иту меЬим: татар теленэ генэ хас булган авазларны ц эйтелеше узлэштеру; татар Ьэм рус теллэрендэ уртак булган. Лэкин эйтелешлэре белэн аерылган авазларны чагыштырын ейрэну; авазларны сузлэрдэ, сузтезмэ, ж;емлэлэрдэ, бэйлэнешле сейлэмдэ дерес эйтергэ ирешу, сейлэмне, синтагмаларга булеп, интонацион яктан дерес оештырырга кунегу. Бу тер кунекмэлэр булдыру естендэ эзлнеле зшлэу генэ телне камил белу - акцентсыз сейлэугэ ирешергэ Ьэм укучыларныц сейлэмендэге фонетик хаталарны бетерергэ мемкинлек бирэ.

Укучыларныц лексик кунекмэлэрен устеру очен, сузлэрнец эйтелешен, язылышын, мэгънэсен, ясалышын, башка сузлэр белэн бэйлэнешен, сейлэмдэ кулланышын узлэштеру шарт. Моныц белэн беррэттэн, татар Ьэм рус сузлэренец мэгьнэ ягыннан аермаларын курсэтеп бару да (пешерергэ - варить, готовить, печь; юарга - стирать, мыть) рус телендэ эквиваленты булмаган сузлэрне ацлатып биру дэ сорала. Бу очракта укучыларныц сейлэмендэге лексик-семантик хаталарны кимету мемкинлеге кубэя.

Укучыларныц грамматик кунекмэлэрен устеру - терле суз теркемнэренец морфологик формалары . ясалышлары белэн таныштыру, сузлэрнец ж;емлэдэ узара бэйлэнеш чараларын узлэштеру Ьэм кагыйдэлэрен белу дигэн суз. Татар телен икенче тел буларак укытканда, лексик-грамматик материалны синтаксик нигездэ узлэштеру принцибына таянып эш иту кирэк, ченки сузлэр башка сузлэр белэн бэйлэнештэ булганда гына, я^емлэ, гомумэн, сейлэм барлыкка килэ. Димэк, бу тер кунекмэлэр ж;емлэнец, диалогик, монологик хэбэрлэмэнец, бэйлэнешле текстныц грамматик дереслеген Ьэм тегэллеген тээмин итэргэ тиешлэр.



5 нче сыйныф
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29

Коьрта
Контакты

    Главная страница


Образовательная программа мбоу “Гимназия №40”